Rënia dramatike e lirës turke “godet” edhe shumë vende të tjera

Rënia dramatike ekonomike e Turqisë po përhap krizën edhe në tregjet globale. Lira u ul në nivelin e ulët prej 7.19 kundrejt dollarit të dielën, nga 6.4 në fund të javës së kaluar, kur SHBA vendosi dyfishimin e tarifave për çelikun dhe aluminin.

Të hënën në mëngjes monedha turke tregohej me vetëm 6.84, më shumë se 25 për qind më e ulët se shtatë ditë më parë dhe rreth 45 për qind që nga fillimi i vitit.

Gjendja emergjente e vendit kontribuoi në ndëshkimin e aksioneve aziatike gjatë natës. Indeksi i Hang Seng në Hong Kong humbi 1.5 për qind dhe Nikkei i Tokios ra 2 për qind.

“Investitorët mbeten të frikësuar të hënën, nga rënia e shpejtë e lirës së Turqisë dhe shqetësimet se një krizë financiare në vend do të valëvitet nëpër pjesën tjetër të Evropës, duke i mbajtur tregjet në të kuqe”, tha Connor Campbell, analist financiar në Spreadex.

Humbja e besimit në lirën u përhap gjithashtu në Afrikën e Jugut, ku monedha vendase ra me 7 për qind kundrejt dollarit të hënën.

Rupi indian u mbyt në një rekord të ulët kundrejt dollarit prej 69.8.

Por, monedhat që fituan ishin dollari dhe franga zvicerane, përcjell oranews.tv.

Indeksi i bankave evropiane ishte 1.2 për qind, duke reflektuar shqetësimet në rritje për ekspozimin e huadhënësve të kontinentit ndaj rrezikut të parazgjedhur ndaj kredive turke.

Analistët thanë se ekonomitë e tjera të tregut në zhvillim ishin në një pozitë të ngjashme me Turqinë.

“Shkaku rrënjësor aktual ndahet nga mjaft kombe, prej të cilave Argjentina është shembulli më i qartë”, tha Edward Park i menaxherit të investimeve Brooks Macdonald.

“Turqia ka trefishuar detyrimet e dollarit amerikan në 10 vitet e fundit, duke përfituar nga paratë e lira për të rifinancuar veten. Megjithatë, në fillim të vitit, rezerva federale e SHBA filloi të hynte në shtrëngimin sasior, në thelb tërheqjen e likuiditetit të tij, në të njëjtën kohë me rritjen e normave, që do të thotë se është shumë më e shtrenjtë për të financuar në dollarë amerikanë, që është një problem për tregjet në zhvillim”.

“Kombet me detyrimet më të larta të borxhit jo-bankar si përqindje e PBB-së janë: Kili, Meksika, Turqia, Indonezia, Argjentina, Rusia, Malajzia, Afrika e Jugut, Brazili dhe Koreja e Jugut”, tha Peter Rosenstreich nga Swissquote Bank.

Presidenti i Turqisë, Recep Tayyip Erdogan, fajësoi për krizën ekonomike në fundjavë në “komplot të fshehtë” nga Donald Trump.